Twee manieren van waarneming: Sensing (S) en Intuition (N)

Om de theorie van Jung te verstaan is het belangrijk om de termen waarneming en beoordeling goed te begrijpen.

Waarneming betekent al de manieren waarop je bewust wordt van dingen, mensen, gebeurtenissen of ideeën. Het gaat om informatie verzamelen, het zoeken van beleving of inspiratie en de selectie van stimuli om op te reageren.

Beoordeling gaat over al de manieren om tot een conclusie te komen over wat je hebt waargenomen. Het gaat om evaluatie, een keuze, beslissen en de selectie van een respons na het waarnemen van een stimulus.

Twee manieren van waarneming: Sensing (S) en Intuition (N)

Sensing verwijst naar waarneming door middel van de zintuigen. Sensing gaat over wat bestaat. Omdat de zintuigen enkel dat bewust kunnen maken wat in het huidige moment gebeurt, neigen mensen met een voorkeur voor Sensing ertoe om te focussen op de onmiddellijke ervaringen die beschikbaar zijn voor hun vijf zintuigen. Vaak is het zo dat zij genieten van het huidige moment, van realisme, en dat ze een geheugen hebben voor details van gebeurtenissen in het verleden en het heden, en dat ze ook houden van praktische bruikbaarheid. Mensen die georiënteerd zijn op Sensing kunnen zo sterk gericht zijn op het observeren en beleven van het huidige moment dat ze onvoldoende aandacht hebben voor toekomstige mogelijkheden.

Intuition verwijst naar het waarnemen van mogelijkheden, betekenissen en verbanden door middel van inzicht. Jung beschreef Intuition als waarneming door middel van het onbewuste. Intuïtie kan naar de oppervlakte van het bewustzijn komen als een ingeving of een plotse ontdekking van een patroon in niet verbonden lijkende gebeurtenissen. Intuition laat waarneming toe buiten dat wat zichtbaar is voor de zintuigen, inclusief de mogelijke toekomstige gebeurtenissen. Mensen met een voorkeur voor Intuition kunnen verbeeldingrijk zijn, theoretisch, abstract, toekomstgericht en origineel of creatief. Mensen met een voorkeur voor Intuition kunnen ook zodanig gericht zijn op het nastreven van mogelijkheden dat ze het hier en nu buiten beschouwing laten.

Neem bijvoorbeeld een appel.

Als je de Sensing functie gebruikt om een appel waar te nemen, zou je die kunnen beschrijven als sappig, rood, of glanzend. De focus ligt op de zintuiglijke attributen van de appel.

Als je je Intuition functie gebruikt om dezelfde appel waar te nemen, zou je kunnen spreken over Willem Tell, of de 'appeltaart van mijn grootmoeder'. Hier ligt de focus op associaties en mogelijke betekenissen die gestimuleerd worden door de appel.

De Vier Voorkeuren

De MBTI heeft vier aparte dimensies: Extraversion versus Introversion, Sensing versus Intuition, Thinking versus Feeling en Judging versus Perceiving. Je hebt een voorkeur voor één van elk paar tegenstellingen.
Extraversion (E): je richt je energie vooral naar de buitenwereld (mensen en dingen).
Introversion (I): je richt je energie vooral naar de innerlijke wereld van ervaringen en ideeën.

Sensing (S): je focust vooral op wat kan waargenomen worden door de vijf zintuigen.
Intuition (N): je focust vooral op het waarnemen van patronen en verbanden.

Thinking (T): je baseert conclusies op logische analyse met een focus op objectiviteit en onthechting.
Feeling (F): je baseert conclusies op persoonlijke of sociale waarden met een focus op begrip en harmonie.

Judging (J): je hebt een voorkeur voor de beslistheid en het afsluiten die voortkomen uit het omgaan met de buitenwereld waarbij je een van de Judging processen gebruikt ( Thinking of Feeling).
Perceiving (P): je hebt een voorkeur voor de flexibiliteit en spontaneïteit die voortkomen uit het omgaan met de buitenwereld waarbij je een van de Perceiving processen gebruikt ( Sensing of Intuition).